Ford Transit Klima Kompresörü Değişimi Rehberi

Ford Transit Klima Kompresörü Nedir ve Nasıl Çalışır?

Kompresör, klima sisteminin en önemli mekanik parçasıdır. Transit araçlarında kullanılan kompresörler, kasnağın dönerken elektromanyetik kuple tarafından aktive edilir. Soğutucu akışkan (gaz) basılı durumda tutularak yüksek basınçlı bölgeye gönderilir ve bu sayede evaporatörde soğutma işlemi gerçekleşir. Kompresör, krankşaft üzerinden kayış sistemiyle çalıştırılır ve motor çalıştığında sürekli dönme hareketi yapar.

Transit modellerinde en sık görülen kompresör tipleri, piston tipi ve spiral (scroll) tipi kompresörlerdir. Her iki tip de yüksek basınçta çalışır ve içerideki metal parçalar aşındığında performans düşer. Benzin ve dizel Transit motorlarının tamamında benzer kompresör sistemleri kullanılsa da, akışkan kapasiteleri ve bağlantı noktaları farklılık gösterebilir.

• Kompresör, 150-200 PSI gibi yüksek basınçlarda çalışır
• İçerideki akışkan, sıvı ve gaz hali arasında döngü yapar
• Elektromanyetik kuple sayesinde gerektiğinde klima sist stop edilir
• Rulman ve piston mekanizması, yüksek ısı ve basınçtan etkilenir

Transit Klimasında Kompresör Arızasının Belirtileri

Kompresör arızasını erkenden tanımak, daha pahalı zararların oluşmasını önler. Klima hava çıkarmıyor ancak sistemi çalıştırdığınızda sesler geliyor ise, büyük olasılıkla kompresör iç mekanizması hasar görmüş demektir. Transit'te klima arızası yaşarken dikkat etmeniz gereken ilk işaret, kompresör manyetik kuplesi arasında boşluk oluşmasıdır.

Bazı Transit araçlarında, klima açtığınızda motor biraz ağırlaşır ve devir düşer, fakat klima soğutmaz. Bu durum, kompresör kasnağının dönmesi rağmen klima gazının basılamadığı anlamına gelir. Motor garip sesler çıkarıyorsa ve bu sesler klima açılınca artıyorsa, kesinlikle klima servisine gitmeniz gerekir. Çünkü kompresör içindeki metal parçalar kırılabilir ve serpinti sistem borusuna yayılabilir.

• Klima açık olsa da hava çıkmıyor veya çok az soğuk hava çıkıyor
• Kompresör alanından metal çıkartması veya yağ sızıntısı görülüyor
• Klima kompresörü devremeyen (manyetik kuple devreye girmiyor) durum
• Motor veya kompresör alanından anormal sesler duyuluyor
• Klima gazı basıncı normalin altında ölçülüyor (servis cihazıyla)

Ford Transit Klima Kompresörü Değişimi Süreci

Transit klima kompresörü değişimi, uygun ekipman ve bilgi gerektiren bir işlemdir. Öncelikle aracı güvenli şekilde bulunduğu yüzeyde kaldırıp, motor kısmında çalışmak için alan açmanız gerekir. Kompresörü değiştirmeden önce, sistemdeki tüm gazı boşaltmanız zorunludur. Bu işlem, özel servette gaz alma cihazı (recovery) olmadan yapılamaz.

Kompresör değişimi sırasında, kasnağını ve kuplesi ile birlikte sökmeniz gerekir. Transit modellerine bağlı olarak, klima borusu bağlantılarını, elektrik bağlantısını ve montaj braketlerini çıkarmanız lazımdır. Yeni kompresörü yerleştirirken mutlaka o modele uygun olanı seçin ve çıkarmış olduğunuz kasnak-kupleleri yeni kompresöre takın.

• 1. Aracı güvenli alanda kaldırıp motoru kapatın
• 2. Klima gazını özel cihazla sistem dışına alın
• 3. Kompresöre giden elektrik konnektörünü ayırın
• 4. Klima borusu bağlantılarını (müsurler) açın ve sistemi hava almaktan koruyun
• 5. Kompresörü montaj braketlerinden söküp çıkarın
• 6. Yeni kompresörü aynı konuma yerleştirin ve bağlantıları sıkın
• 7. Gazı sisteme geri doldurun ve basınç testini yapın

Gerekli Malzeme ve Araçlar

Transit klima kompresörü değişimi yaparken, en önemli araç gaz alma cihazıdır (recovery machine). Bunu olmadan işe başlamayın. Ayrıca manifold cihazı (gauge set), takım seti, yeni O-ring ve uygun açık alan şart koşullarıdır. Yeni kompresörü alırken, Transit'inizin motor tipi (benzin/dizel) ve çıkış yılına dikkat edin. Yanlış model, bağlantı sorunları yaratır.

• Gaz alma cihazı (R134a için uyumlu)
• Manifold basınç ölçüm cihazı
• Yeni kompresör (Transit modeline uygun)
• O-ring seti ve teknik gres
• Hava pompası veya vakum pompası
• Klima gazı dolum kiti

Dikkat Edilecek Kritik Noktalar

Kompresör değişimi sırasında, sistem mutlaka hava almaktan korunmalıdır. Hava girişi, sistemde oxidasyon oluşturur ve yeni kompresörü kısa sürede harap eder. Bu yüzden boruları açıkken, klips veya koruma malzemeleri kullanarak hava alması engelle. Eski kompresörün yerinden çıktıktan sonra sistem içine cam boncuk gibi kırmızı indikatör bulunur, bunları çıkaırmayı unutmayın.

Yeni Kompresör Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Transit'inizin hangi yıl ve motor tipinde olduğu, doğru kompresörun seçilmesinde kritik rol oynar. 2006-2014 model Transit araçlarında farklı kompresör tipleri bulunur. Ayrıca, kompresör seçerken gaz türüne dikkat edin; çoğu eski Transit R-12 gazla çalışırken, yeni modeller R-134a gazıyla çalışır. Yanlış gaz türüne uyumlu kompresör alırsanız, sistem doğru çalışmaz.

• Transit'in üretim yılını ve motor hacmini kontrol edin
• Sahip olduğunuz kompresörün kod numarasını kiralamadan noter edin
• Uyumlu gaz türünü (R-12, R-134a) belirleyin
• Orijinal veya aftersales (OEM uyumlu) ürünleri tercih edin

Kompresör Değişiminden Sonra Yapılması Gereken İşlemler

Yeni kompresörü taktıktan sonra, sistem hazırlanması en az değişim kadar önemlidir. Gaz dolmadan önce, mutlaka vakum testini yapmanız gerekir. Bu test, sistem içinde hava olmadığını ve nem (moisture) bulunmadığını kanıtlar. Vakum pompası ile en az 30 dakika sistem boşaltılmalıdır.

Vakum testinden sonra, klima gazını ölçülü miktarda sisteme doldurun. Manifold cihazıyla basınç değerlerini kontrol edin. Transit'te klima sistemi normal çalışırken, basınç değerleri 35-40 PSI arasında olmalıdır. Klima gazı miktarı fazla ise, sistem aşırı basınçtan zarar görür ve yeni kompresör kısa sürede bozulur.

• Vakum testi: 30 dakika 0 bar'da tutulmalı
• Nem ölçümü ve sistem temizliği yapılmalı
• Klima gazı ölçülerek doldurul (fazladan kaçının)
• Basınç ölçümleri yapılmalı (yüksek ve düşük taraf)
• Klima soğutma performansı kontrol edilmeli
• Sistem 30 dakika devam testine tabi tutulmalı

Transit Klima Sistemi Bakım İpuçları

Yeni kompresörün uzun ömürlü olması için, klima sistemini düzenli bakım yapmanız gerekir. Transit'i sıcak yazlarda sık kullanıyorsanız, her 3-4 ayda bir gazı kontrol ettirin. Gaz sızıntısı varsa, 50-100 gramdan fazla kayıp yaşıyorsanız, sistemde bağlantı sorunu vardır ve bunu düzeltmeniz gerekir.

Kompresörün yağlanması da kritik bir noktadır. Klima sisteminde dolaşan özel yağ (PAO yağ), kompresörün iç parçalarını korur. Yağ eksikliği veya kalitesi düşük yağ, yeni kompresörü hızla tahrip eder. Her gaz doldurma işleminde, klima servisçisi uygun miktarda yağı sisteme koymalıdır.

• 3 ayda bir klima gazı basıncını kontrol ettirin
• Sızıntı varsa, 50 gramdan fazla kaybı kabul etmeyin
• Filtresini (drier) 2 yılda bir değiştirin
• Klimayı kışın da hafif çalıştırarak sistemin kat kalması sağlayın
• Kondenser (ön radyatör) üstünü düzenli temizleyin

Sonuç

Ford Transit klima kompresörü değişimi, uygun planlama ve bakımla başarılı şekilde gerçekleştirilebilir. 12 yıldır karşılaştığım Transit kliması sorunlarından öğrendiğim en önemli ders, erken tanı ve düzenli bakımın pahalı tamirlerden çok daha ekonomik olduğudur. Kompresör değişiminden sonra, sisteminizi düzenli kontrol ettirerek ve gazını 3-4 ayda bir ölçtürerek, yeni kompresörün ömrünü uzatabilirsiniz. Transit'iniz sıcak günlerde de, yolda uzun saatler geçirdiğinizde de rahat bir klima ortamı sunsun. Herhangi bir sorunuz varsa, yerel klima servisleriyle iletişime geçin ve profesyonel tavsiye alın.